Regelmatig naar de tandarts gaan is een van de eenvoudigste manieren om je gebit gezond te houden. Toch twijfelen veel mensen over de juiste frequentie. Jarenlang werd geadviseerd om twee keer per jaar een controle te laten doen. Inmiddels weten we dat dit niet altijd nodig is. Moderne tandheelkunde kijkt vooral naar je persoonlijke risico op mondproblemen. Hoe vaak jij moet gaan hangt dus af van je mondgezondheid, je leefgewoonten en je medische achtergrond.

Waarom controles zo belangrijk zijn

Tijdens een periodieke controle kijkt de tandarts veel verder dan alleen gaatjes. Het bezoek helpt problemen te voorkomen en zorgt dat eventuele aandoeningen vroeg worden ontdekt. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter de behandeling verloopt en hoe kleiner de kans op schade.

Een controle omvat meestal:

• Onderzoek naar tandbederf
• Inspectie van het tandvlees en de pockets
• Controle op tanderosie en slijtage
• Opsporen van knars- of klemgedrag
• Controle van slijmvliezen en mondweefsels
• Beoordeling van oude vullingen en restauraties

Veel mensen merken niet dat er iets mis is, omdat ontstekingen of kleine gaatjes in het beginstadium vaak geen pijn geven. Regelmatige controles voorkomen dat problemen ongemerkt verergeren.

Wat de wetenschap zegt over controlefrequentie

Wetenschappelijke studies laten zien dat een vaste regel voor iedereen niet werkt. Sommige mensen krijgen nauwelijks gaatjes en hebben gezond tandvlees, terwijl anderen regelmatig ontstekingen of cariës ontwikkelen. De Nederlandse richtlijn adviseert daarom om de controlefrequentie af te stemmen op je individuele risico.

De tandarts bepaalt dat risico aan de hand van factoren zoals:

• Je poetsgedrag
• Voeding en suikermomenten
• Leeftijd
• Aantal eerder behandelde gaatjes
• Mondhygiëne in het algemeen
• Aanwezigheid van tandvleesproblemen
• Medicatie die de speekselproductie beïnvloedt
• Roken
• Algemene gezondheid, bijvoorbeeld diabetes

Op basis hiervan wordt een interval vastgesteld dat kan variëren van zes maanden tot twee jaar. Veel volwassenen hebben genoeg aan een jaarlijkse controle, terwijl kinderen en risicogroepen vaak vaker worden gezien.

Hoe vaak moet jij naar de tandarts

Lage risicogroep

Als je weinig problemen hebt en een goede mondhygiëne, dan is één controle per jaar meestal voldoende. De tandarts beoordeelt of dit veilig is en kan je advies geven over onderhoud.

Gemiddeld risico

Mensen met af en toe een gaatje, beginnende tandvleesproblemen of wat meer plaquevorming hebben vaak baat bij controles om de acht tot twaalf maanden.

Hoge risicogroep

Bij een verhoogd risico, zoals regelmatig nieuwe gaatjes, roken, diabetes, een droge mond of parodontitis, is een controle om de zes maanden vaak verstandig. Soms is zelfs vaker nodig om de mondgezondheid stabiel te houden.

Wat doet de mondhygiënist?

Een belangrijke aanvulling op de controle is een bezoek aan de mondhygiënist. Die verwijdert tandsteen, plaque en aanslag die je zelf niet wegkrijgt. Ook krijg je advies over ragen, flossen en poetsen. Dit verlaagt je risico en zorgt dat je minder vaak ingrepen nodig hebt.

Wat je zelf kunt doen om minder risico te lopen

Je hebt veel invloed op de gezondheid van je gebit. Met de juiste verzorging kun je de controlefrequentie vaak verlagen.

Handige tips:

• Poets twee keer per dag met fluoride
• Gebruik dagelijks ragers of floss
• Beperk suiker en kleverige tussendoortjes
• Gebruik een elektrische tandenborstel
• Spoel niet na met water zodat fluoride kan inwerken
• Drink voldoende water om de speekselstroom op gang te houden

Speeksel speelt een belangrijke rol in het neutraliseren van zuren en het herstellen van glazuur. Alles wat je speekselproductie vermindert, zoals roken of bepaalde medicatie, kan je risico verhogen.

Wanneer je extra snel naar de tandarts moet

Naast geplande controles zijn er situaties waarin je beter niet kunt wachten:

• Aanhoudende kiespijn
• Gezwollen of bloedend tandvlees
• Pijn bij kauwen
• Gevoeligheid voor warmte of koude
• Loszittende tanden
• Een stukje afgebroken tand
• Slechte adem die niet verdwijnt

Hoe eerder je wordt behandeld, hoe kleiner de kans op grotere ingrepen.

De ideale frequentie voor tandartsbezoek is afhankelijk van jouw persoonlijke mondgezondheid. Er bestaat geen standaardadvies dat voor iedereen klopt. Een jaarlijkse controle past bij veel mensen, maar risicogroepen hebben vaak meer aandacht nodig. Door regelmatig te komen en je mond thuis goed te verzorgen, houd je je gebit sterk en gezond op de lange termijn.