Mondgezondheid en je algehele gezondheid: het verband dat je niet mag negeren

Je tandarts is er niet alleen voor gaatjes en schoonmaakbeurten. Een gezonde mond is de basis voor een gezond lichaam. Wetenschappelijk onderzoek toont steeds sterker aan dat problemen in de mond een directe link hebben met ernstige aandoeningen elders in het lichaam, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en complicaties tijdens de zwangerschap.

In dit artikel legt Tandarts Heeren uit waarom mondgezondheid zo belangrijk is en wat je zelf kunt doen om je mond en lichaam gezond te houden.

De mond als spiegel van je gezondheid

Bacteriën die zich in de mond ophopen via tandplak en tandsteen kunnen via het tandvlees de bloedbaan bereiken. Dat klinkt alarmerend, maar met een goede dagelijkse mondhygiëne en regelmatige controles bij de tandarts of mondhygiënist is het goed te beheersen.

Omgekeerd geldt ook: bepaalde ziektes in het lichaam uiten zich eerst in de mond. Diabetes, bloedarmoede en zelfs bepaalde vormen van kanker kunnen vroege tekenen in het mondslijmvlies of het tandvlees vertonen. De tandarts kan soms als eerste signaleren dat er iets niet klopt.

Mondgezondheid en hart- en vaatziekten

Meerdere studies tonen een verband aan tussen ernstige tandvleesontsteking (parodontitis) en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, zoals een hartaanval of beroerte. De theorie is dat bacteriën uit ontstoken tandvlees in de bloedbaan terechtkomen en ontstekingen in bloedvaten kunnen veroorzaken of verergeren.

Dit betekent niet dat tandenpoetsen een hartaanval voorkomt, maar het benadrukt wel dat een gezonde mond bijdraagt aan een gezonder hart. Mensen met hart- en vaatziekten doen er verstandig aan hun mondzorg extra serieus te nemen en dit te bespreken met zowel de tandarts als de cardioloog.

Diabetes en tandvleesontsteking: een gevaarlijke wisselwerking

De relatie tussen diabetes en mondgezondheid is tweerichtingsverkeer. Mensen met diabetes hebben een hogere kans op tandvleesontsteking (gingivitis en parodontitis), omdat een verhoogde bloedsuikerwaarde de weerstand van het lichaam verlaagt, ook in het tandvlees.

Maar het werkt ook andersom: ernstige tandvleesontsteking kan de bloedsuikerregulatie verstoren en het moeilijker maken om diabetes goed onder controle te houden. Het is dan ook extra belangrijk voor mensen met diabetes om:

Twee keer per dag te poetsen met fluoridepasta
Dagelijks te flossen of interdentale ragers te gebruiken
Minimaal twee keer per jaar naar de tandarts en mondhygiënist te gaan
De tandarts altijd te informeren over hun diabetes en medicijngebruik

Mondgezondheid tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap veranderen de hormonen, wat het tandvlees gevoeliger maakt voor ontstekingen. Zwangerschapsgingivitis is een veelvoorkomend verschijnsel: het tandvlees wordt roder, gevoeliger en bloedt sneller bij het poetsen.

Ernstige tandvleesproblemen tijdens de zwangerschap worden in verband gebracht met een verhoogd risico op vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Dit is een reden waarom het extra belangrijk is om tijdens de zwangerschap de mondhygiëne op peil te houden en de tandarts op de hoogte te stellen van de zwangerschap.

Tandartsbezoek is gewoon veilig tijdens de zwangerschap. Routine-controles en schoonmaakbeurten kunnen gewoon doorgaan. Laat het je tandarts weten, zodat zij er rekening mee kunnen houden bij eventuele behandelingen of röntgenfoto’s.

Mondgezondheid en luchtwegaandoeningen

Bacteriën in de mond kunnen via de ingeademde lucht in de longen terechtkomen. Bij mensen met een verzwakt immuunsysteem, ouderen of langdurig bedlegerige patiënten kan dit bijdragen aan longontstekingen. In verpleeghuizen is goede mondhygiëne van bewoners dan ook een serieus aandachtspunt in de zorg.

Hoe zorg je voor een goede mondgezondheid?

Gelukkig zijn de basisregels voor een gezonde mond eenvoudig en effectief:

Poets twee keer per dag gedurende twee minuten met een fluoridepasta. Gebruik een zachte tandenborstel of een elektrische tandenborstel.
Flos of gebruik ragers minimaal eenmaal per dag om de ruimtes tussen de tanden te reinigen waar de tandenborstel niet bij kan.
Eet gevarieerd en beperk suiker. Suiker voedt de bacteriën die gaatjes veroorzaken. Beperk snoep, frisdrank en zure dranken.
Drink voldoende water. Een droge mond bevordert de groei van schadelijke bacteriën. Spoelen met water na het eten helpt ook.
Stop met roken. Roken verhoogt het risico op tandvleesontsteking, tandbederf en mondkanker aanzienlijk.
Ga regelmatig naar de tandarts. Laat je minimaal twee keer per jaar controleren, ook als je geen klachten hebt.

Hoe vaak naar de tandarts?

De meeste mensen gaan twee keer per jaar naar de tandarts. Afhankelijk van jouw situatie kan de tandarts adviseren om vaker of minder vaak te komen. Mensen met diabetes, een verhoogd risico op tandvleesproblemen of een behandelopleiding ondergaan soms frequenter controles.

Een bezoek aan de mondhygiënist is een aanvulling op het tandartsbezoek, geen vervanging. De mondhygiënist reinigt professioneel en geeft persoonlijk advies over poetsen en flossen.

Regelmatig op controle bij Tandarts Heeren

Bij Tandarts Heeren kijken we verder dan alleen de tanden en kiezen. We letten ook op het tandvlees, het mondslijmvlies en signalen die kunnen wijzen op bredere gezondheidsrisicos. Een gezonde mond begint bij preventie, en preventie begint bij een regelmatig bezoek aan de tandarts.

Wil je een afspraak maken voor een controle? Neem contact op met onze praktijk. We staan voor je klaar.